TÜRKİYE’DE GRİZU PATLAMALARI DOSYASI

Grizu patlaması nedir?

Grizu patlaması, Türkiye’de maden kazalarının en sık görülen nedenlerindendir. Grizu, madencilikte metan-hava karışımına verilen isimdir ve metanın havada bulunma oranı %5,4’ü geçtiği anda, karışımın yüksek sıcaklıkta patlama riski oluşur. TMMOB Maden Mühendisleri Odası’nın Haziran 2010’da yayınladığı Madencilikte Yaşanan İş Kazaları Raporu’nda 1983-2010 yılları arasında, en az 3 çalışanın hayatını kaybettiği 17 kaza yaşandığı ve bu kazalardan 15’inin grizu patlamaları sonucu yaşandığı belirtilmiştir.

Yazar
  •  

    Hasan Teoman Bingöl

  • Görüş

    İTÜ Maden Fakültesi - Doç. Dr Abdullah Fişne:

    Grizu kelimesini, metan-hava karışımını nitelemek için kullanıyoruz. Havadaki metan miktarı, gaz püskürmeleri ve kömür tozu patlamalarına bağlı olarak artar, gerekli sıcaklığa ulaşıldığı durumda patlama gerçekleşir. Metan, yoğun olarak taşkömürünün bünyesinde bulunduğu için kömür ocaklarında yaşanan kazaların ana sebeplerinden biridir. Yalnızca Türkiye’de değil, dünyadaki bütün kömür ocaklarında büyük can kayıplarına sebebiyet vermiştir. 2004-2005 yıllarına kadar Çin’de madencilik tarihinin en büyük kazaları grizu patlamaları sebebiyle yaşanmıştır. Yakın zamanda madencilik sektörünün ürettiği mühendislik çözümleri sayesinde, ABD ve Çin gibi gelişmiş madencilik sektörüne sahip olan ülkelerde patlamalar daha nadir görülse de Türkiye için hala sorun niteliğini sürdürüyor.

  • 11 Haziran 1954

    Zonguldak Grizu Patlaması

    Zonguldak’ta Ereğli Kömürleri İşletmesi’ne bağlı kömür ocağında grizu patlaması yaşandı. 6 işçi hayatını kaybetti, 16 işçi yaralandı.

     

    11 Haziran 1954

  • 19 Mart 1965

    Yeniçeltek Grizu Patlaması

    Amasya’nın Merzifon ilçesine bağlı Yeniçeltek Linyit İşletmesi’nde meydana gelen grizu patlamasında 69 işçi hayatını kaybetti.

    Kazadan 53 yıl sonra yeni ocak açma çalışması sırasında madenciler, kaza sonrası toprak altında kalan 7 madenciden birinin cesedine ulaştı.

  • 7 Mart 1983

    Armutçuk Grizu Patlaması

    Zonguldak’a bağlı Kandilli (Armutçuk) beldesinde TTK’ya ait kömür ocağında 7 Mart 1983’te büyük bir grizu patlaması yaşandı. Sarsıntının şiddetinden sarsılan Zonguldak’ta pek çok kişi deprem olduğunu sandı. Patlama sırasında ocakta bulunan 406 işçiden 102’si hayatını kaybetti. Yapılan ilk açıklamalarda patlama “Kaçınılmaz iş kazası” olarak tanımlandı.

    7 Mart 1983

  • 10 Nisan 1983

     

    Kozlu Grizu Patlaması

    Zonguldak’a bağlı Kozlu ilçesinde TTK’ya ait kömür ocağında yaşanan grizu patlamasında 10 işçi hayatını kaybetti.

  • 31 Ocak 1990

    Amasra Grizu Patlaması

    Bartın’ın Amasra ilçesinde kömür ocağında yaşanan grizu patlamasında 5 işçi hayatını kaybetti.

     

    31 Ocak 1990

  • 7 Şubat 1990

    Amasya Grizu Faciası

    Amasya’nın Merzifon ilçesindeki Yeniçeltek Kömür İşletmesinde 19:30 sularında meydana gelen Grizu Patlaması sonucu 5 işçi hayatını kaybetti, 63 işçi toprak altında mahsur kaldı. Patlamadan bir gün sonra toprak altında kalan 63 işçiden umudunu kesen devlet yetkilileri, madenin hava bacalarından beton döktü. Hayatını kaybeden işçi sayısı 68’e yükseldi.

  • 3 Mart 1992

    Kozlu Grizu Patlaması

    Zonguldak’ın Kozlu ilçesindeki TTK’ya ait kömür ocağında meydana gelen zincirleme grizu patlamaları sonucu 263 işçi hayatını kaybetti, 550 işçi yaralandı. 

    Dünya madencilik tarihinin en büyük kazaları arasında yer alan faciada ölen işçilerden 147’sinin cesedi, yer altında devam eden yangınlar nedeniyle günler sonra gruplar halinde çıkarılabildi. En son 2 madencinin cesedi ise, kazadan 5 yıl sonra, Mayıs 1997’de ocaktan çıkarıldı.

    3 Mart 1992

  • 26 Mart 1995

    Sorgun Grizu Patlaması

    Yozgat’ın Sorgun ilçesindeki Matsan Madencilik Şirketi’ne ait kömür ocağında meydana gelen grizu patlaması sonucu 45 işçi göçük altında kaldı. 

    Kurtarma çalışmaları sonucu 7 işçi göçük altından çıkarılırken, 38 işçi hayatını kaybetti.

  • 8 Ağustos 2003

    Aşkale Grizu Patlaması

    Erzurum’un Aşkale ilçesindeki Kükürtlü Maden Ocağı’nda meydana gelen grizu patlaması sonucu 7 kişi hayatını kaybetti, 7 kişi yaralı kurtarıldı. 

    Aziziye Araştırma Hastanesi’nde tedavi altına alınan yaralılardan Zafer Ateş, hala patlamanın şokunu yaşadığını belirterek şöyle konuştu:

    “Biz ocakta 08.00-16.00 saatleri arasında çalışan birinci vardiyadaydık. Ocakta çalıştığımız bir sırada şiddetli bir patlama oldu. Kulakları sağır eden patlamanın etkisi ile savrulduk. Sonra bulunduğumuz bölüm üzerimize çöktü ve göçük altında kaldık. Kıpırdayamıyorduk. Bağırmaya başladım. Kurtarma ekiplerinin yardımı ile çıkarıldım.”

    8 Ağustos 2003

  • 22 Kasım 2003

    Ermenek Grizu Patlaması

    Karaman’ın Ermenek ilçesinde Özsayan Madencilik Şirketi’ne ait kömür ocağında gerçekleşen grizu patlaması sonucu 10 işçi hayatını kaybetti. 

    Erzurum Valisi İsmet Metin, kurtarma çalışmalarının başında ulaşılan 3 madenci cesedi ile ilgili “Yanma nedeniyle tanınmaz halde olan ölülerin kimlikleri bilinmiyor.” ifadelerini kullandı.

  • 21 Nisan 2005

    Gediz Grizu Patlaması

    Kütahya’nın Gediz İlçesi’ne bağlı Gökler Beldesi’nde bulunan ve Kömür İşletmeleri A.Ş.’ye ait olan bir maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında göçük altında kalan 18 işçinin cansız bedenine ulaşıldı. 

    Patlama sırasında ocağın yüzeyine yakın bir noktada bulunan 2 işçi, diğer madenciler tarafından hafif yaralı şekilde kurtarıldı. 

    21 Nisan 2005

  • 1 Haziran 2006

    Dursunbey Grizu Patlaması

    Balıkesir’in Dursunbey İlçesi’nde Şentaş Madenciliğe ait kömür ocağında yaşanan grizu patlaması sonucu 17 işçi hayatını kaybetti, 5 işçi yaralandı.

    Göçük altından yaralı çıkarılan ve Dursunbey Devlet Hastanesinde tedavi altına alınan yaralılardan İbrahim Demirbaş (35), ocakta iki bölüm olduğunu, patlamanın ölen işçilerin çalıştığı bölümde meydana geldiğini kaydetti.

    “Biz sağ bölümde çalışırken sol taraftan önce büyük bir gürültü geldi. Ardından sıcaklık rüzgar gibi dönerek üzerimize geldi” diyen Demirbaş, buna rağmen o yöne doğru gidip arkadaşlarını kurtarmayı denediklerini, ancak gazdan etkilenince ilerleyemediklerini söyledi.

  • 11 Aralık 2009

    Kemalpaşa Grizu Patlaması

    Bursa’nın Kemalpaşa İlçesi’ne bağlı Devecikonağı Köyü’ndeki özel bir maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında göçük altında kalan 19 işçi yaşamını yitirdi. 

    Kurtarma çalışmalarını takip etmek için bölgeye gelen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer gazetecilere yaptığı açıklamada, olayla ilgili soruşturmanın çok yönlü olarak sürdürüldüğünü belirtti. 

    11 Aralık 2009

  • 2018

    Dursunbey Grizu Patlaması

    Balıkesir’in Dursunbey İlçesi’ne bağlı Odaköy’deki Şentaş Madenciliğe ait kömür ocağında grizu patlaması sonucu 18 işçi hayatını kaybetti. 

    Aynı ocakta, 1 Haziran 2006 tarihinde de grizu patlaması yaşanmış ve 17 işçi hayatını kaybetmişti. Olaydan bir gün sonra 5 kişilik bilirkişi heyetinin yaptığı inceleme sonucu, ocağın havalandırma sisteminin yeterli olmadığı ve patlamaya antigrizu özelliği taşımayan elektrik kablolarının sebep olduğu bildirilmişti.

  • 17 Mayıs 2010

    Karadon Grizu Patlaması

    Zonguldak’ın Karadon İlçesi’nde TTK’ya (Türkiye Taşkömürü Kurumu) bağlı kömür ocağında gerçekleşen grizu patlamasında 30 işçi hayatını kaybetti, 11 işçi yaralandı. 

    Patlamanın yaşandığı bölgeye giden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer, patlamanın ardından akıllara kazınan “Madencilerimizin bedeninde herhangi bir yanık yok, güzel öldüler.” ifadelerini kullandı. 

    Gazetecilere açıklamalarda bulunan Bakan Dinçer, maden ocağının kamu işletmesi olması dolayısıyla iş güvenliği açısından da her türlü tedbirin alındığını belirterek, şöyle dedi: “En son 22 Ekimde denetimlerimizi yapmışız. Bu denetimlerde iş güvenliğini tehdit eden herhangi unsura rastlanmamış. Sadece müfettişlerimiz tahkimat planına ve yönergelere uygun çalışma talebinde bulunmuşlar. Onun dışında her şey normal gözüküyor. Dolayısıyla patlamanın sebeplerini görme noktasında biraz zamana ve özellikle çöküntüler kaldırıldıktan sonra yapılacak incelemelere ihtiyacımız var.”

    17 Mayıs 2010

  • 8 Ocak 2013

    Kozlu Grizu Patlaması

    Zonguldak’ın Kozlu İlçesi’ndeki kömür ocağında yaşanan grizu patlaması sonucu 8 işçi hayatını kaybetti.

    Aynı ocakta, 3 Mart 1992 tarihinde meydana gelen grizu patlamasında 263 işçi hayatını kaybetmişti, 550 işçi yaralanmıştı.

  • 26 Nisan 2014

    Gülşehir Grizu Patlaması

    Nevşehir’in Gülşehir ilçesine bağlı Gülyazı köyü yakınlarında Elmas Madenciliğe ait kömür ocağında gerçekleşen grizu patlamasında 1 işçi hayatını kaybetti, 6 işçi çıkan gazdan etkilenerek yaralandı.

    26 Nisan 2014

  • 13 Kasım 2014

    Uzunköprü Grizu Patlaması

    Edirne’nin Uzunköprü İlçesi’ne bağlı Altınyazı köyünde özel bir kömür ocağında meydana gelen grizu patlamasında 3 işçi hayatını kaybetti. 

    Madende çalışma durdurulurken, jandarma ekipleri olayla ilgili soruşturma başlattı.

  • 28 Aralık 2019

    Kilimli Grizu Patlaması

    Zonguldak’ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesinde meydana gelen grizu patlaması sonucu 1 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi yaralandı ve 1 işçi ocak içerisinde mahsur kaldı.

    28 Aralık 2019

Kaynakça

Kendi metninizi eklemek için buraya tıklayınız

Etiketler

0 cevaplar

Cevapla

Katkıda bulunmak ister misiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir