Dünyada koronavirüs aşısının yolculuğu

Covid-19 aşısı ilk olarak nerede uygulanmıştı?

Koronavirüs salgını ortaya çıktığı andan itibaren üretilecek çözümler tartışılmaya başlandı ve aşı çalışmaları olası en iyi çözüm senaryosunun parçası olarak gündeme geldi. Birçok ülkede ve şirket bünyesinde yapılan aşı çalışmalarında Covid-19 aşısını 11 Ağustos 2020’de ilk tescilleyen Rusya oldu. İlerleyen süreçte dünyada ilk aşılama Pfizer ve BioNTech tarafından geliştirilen Covid-19 aşısı 8 Aralık 2020’de İngiliz vatandaşı Margaret Keenan’a yapıldı ve dünya çapında uygulanmaya başladı. 

Bir aşı hangi süreçlerden geçtikten sonra kullanılmaya başlanır?

Yazar

  •  

    Erdem Yılmaz

  • 23 Ocak 2020

    Salgın dar sınırlar içerisindeyken aşı imkanı

    Geçici olarak 2019-nCoV adı verilen virüs için 2016’da yaşanan Ebola salgınından sonra Melinda-Bill Gates Vakfı’nın da fonladığı, kâr amacı gütmeyen “CEPI-Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (Salgın Hazırlık İnovasyonları Koalisyonu)” ile Inovio, Queensland Üniversitesi ve Moderna arasında aşı çalışmaları için ortaklık başladı.

  • 11 Şubat 2020

    DSÖ: Covid-19 aşısı için minimum 18 ay gerekiyor

    Dünya Sağlık Örgütü şefi Tedros Adhanom Ghebreyesu, SARS-CoV-2’yi tedavi edebilecek aşının en erken 18 ay sonra üretilebileceğini söyledi. Virüse Covid-19 adının verilişi ve stigma etkisi yaratmaması için diğer adlardan olabildiğince uzak durulması çağrısı da bu tarihte gerçekleşti.

    11 Şubat 2020

  • 24 Şubat 2020

    Moderna mRNA* aşısında ilk adımı attı

    Moderna’nın çalışmalarına başladığı Covid-19 aşısında ilk gelişmeler yaşandı, aşı Faz 1 çalışmaları için ulusal enstitüye yollandı

    *mRNA aşısı nedir?
    Bu tür aşılarda virüsün genetik kodunun bir bölümü alınıp hücrelere nüfuz edilmesi için yağ ile kaplanıyor. İnsana enjekte edildikten sonra virüsten alınan genetik kod insan hücrelerine ulaştırılıyor. Aşı, hücrelerin koronavirüsün hücreye girmesini sağlayan dikensi proteinin kopyasını üretmesini sağlıyor. Bu da, bağışıklık sisteminin antikor üretmesine yol açıyor.
  • 6 Mart 2020

    Aşı çalışmalarının maliyeti belli oluyor

    CEPI, aşının maliyetinin 2 milyar doları bulacağını açıkladı.

    6 Mart 2020

  • 23 Nisan 2020

    İnsanlar üzerindeki ilk denemelere başlandı

    İngiltere, Moderna firmasıyla Oxford’da Covid-19 aşısı için 800 kişilik gönüllü grubuyla çalışmalara başlandı.

  • 30 Nisan 2020

    AstraZeneca ve Oxford Üniversitesi işbirliği başlıyor

    Gerçekleştirilen işbirliğiyle Oxford Üniversitesi Jenner Enstitüsü ile Oxford Vaccine Group tarafından halihazırda geliştirilmekte olan ve ChAdOx1 nCoV-19 olarak bilinen potansiyel aşı denemeleri yapılacak. AstraZeneca firması aşının geliştirilmesi, dünya çapında üretilmesi ve dağıtımından sorumlu olacak.

    30 Nisan 2020

  • 4 Mayıs 2020

    Aşı için bağışlar sürüyor

    Avrupa Birliği’nin düzenlediği konferansta Covid-19 aşısı başta olmak üzere tanı ve tedaviler için 7.4 milyar euro tutarında bağış toplandı.

  • 18 Mayıs 2020

    İnsan üzerindeki ilk sonuçlar nasıl?

    Covid-19 aşı denemelerinde Moderna’nın yönettiği 8 kişilik grubun iki dozluk testi ardından sonuç: Aşı genel olarak güvenli. 

    18 Mayıs 2020

  • 22 Mayıs 2020

    Çin’de askeri temelli aşı çalışması başladı

    Çin kaynaklı CanSino Biologics firması, Askeri Tıp Bilimleri Akademisi ile ortaklaşa adenovirüse dayalı bir aşı geliştirdi. 22 Mayıs’ta yayınlanan Faz 1 testinden olumlu sonuçlar alındı.

  • 30 Mayıs 2020

    “Yıl sonuna kadar bir aşımız olabilir”

    Pekin Biyolojik Ürünler Enstitüsü’nün 2 binden fazla kişi üzerinde yaptığı aşı denemeleri sonunda yıl sonuna kadar aşının hazır olabileceği duyuruldu.

    30 Mayıs 2020

  • 14 Temmuz 2020

    Moderna aşısı gelişiyor

    Amerikan Moderna firması insanlar üzerinde gerçekleştirdiği ilk denemelerin başarılı olduğunu, 45 kişilik deneme grubunda edinilen sonuçlar ışığında açıkladı

  • 20 Temmuz 2020

    AstraZeneca aşısının sonuçları ümit veriyor

    AstraZeneca ve Oxford Üniversitesi işbirliğiyle denemeleri yapılan Covid-19 aşısının 10 kişi üzerinde yapılan denemesinde yüksek bağışıklık oranı yakalandığı duyuruldu. 18-55 yaş arası katılımcılarda kas ve baş ağrıları, yüksek ateş gibi yan etkiler kaydedildi.

    20 Temmuz 2020

  • 22 Temmuz 2020

    CanSino aşısı da başarılı olabilir

    Aşının Faz 2 testleri sonucunda bağışıklık yarattığı belirlendi, değişken oranlar yakalandı. Aşı Çin ordusunda sınırlı olarak kullanılmaya başlandı.

  • 1 Ağustos 2020

    Rusya’nın aşısı Ekim’de hazır olabilir

    Rusya Covid-19 aşılarında Ekim ayına dek sona gelme umudunda olduğunu ve toplu aşılamaya başlanabileceğini açıkladı. Henüz bahsi geçen aşının klinik denemeleri tamamlanmadı.

    1 Ağustos 2020

  • 11 Ağustos 2020

    İlk onay alan aşı Rusya’nın

    Covid-19 aşı çalışmalarında kullanım izni alan ilk aşı Vladimir Putin’in açıkladığı üzere insan üzerinde iki aylık testi tamamlayarak Rusya’nın ürettiği Sputnik V aşısı oldu.

  • 13 Ağustos 2020

    Rusya aşısı görüntülenemiyor

    Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamasına göre Rusya’nın aşısı aşıların dünya genelinde adil dağılımını hedefleyen COVAX’ın aşı portfolyosunda yok. 9 aşı çalışması bu portfolyoda bulunurken Rusya ile görüşmeler sürüyor.

    13 Ağustos 2020

  • 13 Ağustos 2020

    Sinopharm aşısının etkileri şüpheli

    Wuhan Biyolojik Ürünler Enstitüsü’nün ürettiği ve inaktif virüs olarak geliştirilen Sinopharm aşısının Faz 2 denemeleri sonuçlandı. Aşının antikor ürettiği belirlense de bazı gönüllülerde beklenmeyen yan etkiler yaşandığı raporlandı.

  • 28 Ağustos 2020

    Sinovac aşısı Çin’de kullanılmaya başlandı

    Çin’de Sinovac’ın ürettiği aşıya, sağlık çalışanlarının da dahil olduğu yüksek riskli grupları hedefleyerek acil kullanım izni verildi.

    28 Ağustos 2020

  • 5 Eylül 2020

    Rusya’nın aşısı deneniyor

    Yapılan akademik araştırma sonucunda Sputnik V aşısının insanlar üzerinde uygulandığında ciddi bir yan etki yaratmadığı bulundu

  • 8 Eylül 2020

    AstraZeneca aşısı beklemeye alındı

    Oxford Üniversitesi ile ortak gerçekleştirilen aşı çalışmasında beklenmeyen bir yan etki görüldüğü için deneyler durduruldu. Gerekli güvenlik incelemeleri yapıldıktan sonra denemelerin devam edeceği açıklandı.

    8 Eylül 2020

  • 9 Eylül 2020

    Çin’de Sinovac aşısı için çalışmalar başlıyor

    Çinli şirket Sinovac Biotech, inaktif virüs yöntemiyle CoronaVac aşısını test etmeye başladı. Yayınlanan Faz 1/2 klinik testlerinde bağışıklık gözlendi, ciddi yan etkiler bulunamadı.

  • 12 Eylül 2020

    AstraZeneca aşısı denenmeye devam ediliyor

    8 Eylül’de durdurulan aşı çalışmaları, İngiltere otoritelerinin çalışmaları ardından verilen kararla klinik testlere kaldığı yerden devam etme onayı aldı.

    12 Eylül 2020

  • 23 Eylül 2020

    Johnson & Johnson aşısı klinik testlerin son aşamasında

    60 bin kişi üzerinde yapılacak denemeyle Johnson & Johnson şirketinin ürettiği aşı test edilmeye başlandı. Aşının etkisinin kanıtlanması durumunda, iki doz yerine tek dozunun Covid-19’a karşı koruyucu olması bekleniyor. 

  • 12 Ekim 2020

    Johnson & Johnson aşısı da beklemeye alındı

    Şirketin ürettiği Covid-19 aşısı beklenmeyen bir rahatsızlık yarattığı gerekçesiyle duraklatıldı. Yapılacak incelemelerle aşının geleceğinin belirleneceği duyuruldu.

    12 Ekim 2020

  • 21 Ekim 2020

    AstraZeneca aşı denemelerinde can kaybı

    Brezilya’da yapılan klinik testlerde AstraZeneca aşısının gönüllüsü 28 yaşındaki bir erkek Covid-19 komplikasyonları sebebiyle yaşamını yitirdi. Oxford Üniversitesi bunun güvenlik açısından riskli bir durum yaratmadığını, testlerin süreceğini açıkladı.

  • 9 Kasım 2020

    Pfizer ve BioNTech aşısı %90 etkili

    Pfizer ve BioNTech’in mRNA bazlı aşı adayının, devam etmekte olan 3. faz çalışmalarının ara analizine göre Covid-19’u %90’dan fazla oranda engellediği bulundu. Bu oranların tek başına aşının güvenliği için yeterli kanıt olmadığı, ayrıca çok düşük sıcaklık talep ettiği için aşının dağıtımının büyük sorunlara yol açabileceği düşünülüyor.

    9 Kasım 2020

  • 10 Kasım 2020

    Brezilya Sinovac’tan vazgeçiyor

    Brezilya’da Sinovac’ın Covid-19 aşısının klinik testleri durduruldu. Sebep olarak aşı sonrası ciddi yan etki yaşandığı ve bir kişinin ölümüyle karşılaşıldığı söylense de Butantan Enstitüsü yaşanan olayın aşıyla bağlantısı olmadığını savundu.

  • 11 Kasım 2020

    Sputnik V aşısı %92 etkili

    Yapılan açıklamaya göre 16 bin kişi üzerinde klinik testleri yapılan Sputnik V aşısının %90’dan daha etkili olduğu anlaşıldı.

    11 Kasım 2020

  • 13 Kasım 2020

    Sputnik V Güney Kore’de üretilecek

    Güney Koreli biyoteknoloji firması GL Ralpha’nın Rusya ile yapılan anlaşmayla 150 milyonu aşkın dozla Sputnik V aşısı üreteceği açıklandı.

  • 16 Kasım 2020

    Moderna’nın aşısı %94.5 etkili

    ABD’de 30 bin kişi üzerinde yapılan Faz 3 klinik çalışması sonucu Moderna’nın ürettiği aşının %94.5 oranında etki gösterdiği açıklandı. Aşı iki doz halinde yapıldı.

    16 Kasım 2020

  • 23 Kasım 2020

    AstraZeneca’nın aşısı %62 etkili

    Oxford-AstraZeneca ortaklığındaki aşı, iki tam doz ardından %62 etkinlik gösterdi. Öte yandan ara bir analize göre de ilk doz yarım ikinci doz tam yapıldığı halde %90’a dek etkili olabildi

  • 24 Kasım 2020

    Sputnik V aşısı %91.4 etkili

    Gamaleya Enstitüsü ve Rus yetkililerine göre, Sputnik V aşısı, devam eden Faz 3 klinik testlerinden elde edilen ön verilere dayanarak %91.4 etki gösterdi. 18 binden fazla gönüllü üzerinde yapılan testler iki doz halinde yapıldı.

    24 Kasım 2020

  • 30 Kasım 2020

    Moderna acil kullanım izni istedi

    Yapılan ileri araştırmalar sonucunda Moderna’nın ürettiği aşının %94.1 oranında etkili olduğu, bazı vakalarda ise %100 etkiye ulaştığı belirlendi. Bu veriler ışığında şirket ABD’de acil kullanım iznine başvurdu.

  • 2 Aralık 2020

    Pfizer ve BioNTech’e ilk resmi izin İngiltere’den

    Birleşik Krallık hükümeti BioNTech aşısı için genel kullanım izni veren ilk hükümet oldu. İlk denemenin ardından 40 milyon doz aşı siparişi verildi ve yine dünyada ilk olarak sağlık çalışanlarıyla 80 yaş üzeri halka aşı kampanyasına başlandı. 

    2 Aralık 2020

  • 11 Aralık 2020

    BioNTech aşısı için FDA onayı çıktı

    Pfizer-BioNTech aşısı için Birleşik Devletler Gıda ve İlaç Dairesi acil kullanım izni verdi. Bu karardan üç gün sonra, 14 Aralık itibariyle ABD’de kitlesel aşılama için kampanya da resmi olarak başlatıldı.

  • 31 Aralık 2020

    Çin’in onaylı ilk aşısı Sinopharm oldu

    Faz 3 denemelerinin ara sonuçları %79.34 koruma sağlayan Sinopharm’a, Çin içerisinde kullanım onayı verildi.

    31 Aralık 2020

  • 12 Ocak 2021

    Çin’in Sinovac Biotech aşısı %50.4 etkili

    Sinovac Covid-19 aşısının Brezilya’da gerçekleştirilen Faz 3 klinik deneylerinde %50,4’lük genel bir etkinliğe sahip olduğu açıklandı. Hafif geçen vakalar için bu oran %78 olarak belirtildi.

  • 28 Ocak 2021

    Novavax’ın aşısı %89 etkili

    Novavax’ın aşı adayı, Birleşik Krallık’taki Faz 3 testlerinin ara analizine göre %89,3 etkinlik gösterdi. Aşının Güney Afrika’da bazıları HIV’li olmak üzere 4 bin 400’den fazla katılımcıyı içeren bir Faz 2B denemesinde %49 etkinliğe sahip olduğu anlaşıldı.

    28 Ocak 2021

  • 29 Ocak 2021

    Johnson & Johnson’ın aşısı orta ve şiddetli vakalarda %66 etkili

    Tek doz uygulanan Johnson & Johnson’ın aşısının, aşılamadan 28 gün sonra orta ila şiddetli vakalarda %66 etkinlik gösterdiği açıklandı. Bahsi geçen koruma etkisi 14’üncü günde başlıyor

  • 5 Şubat 2021

    Sinovac aşısının Faz 3 verileri açıklanıyor

    Sinovac, Covid-19 aşısına ait Faz 3 sonuçlarını açıkladı. Firmanın açıklamasına göre aşının enfeksiyondan %50, tıbbi müdahaleden %83,7, ölüm ve ağır hastalıklardan %100 koruduğu görüldü

    5 Şubat 2021

  • Covid-19 aşıların DSÖ onay süreçlerinde güncel durum ne?

    15 Temmuz 2021 itibariyle DSÖ’nün Acil Kullanım İzni için başvuruda olan toplam 22 aşı var. (Acil Kullanım Onayı, bulaşıcı hastalıklar kapsamında kabul edilen, halk sağlığını ciddi olarak tehdit eden istisnai durumlarda kullanılacak ve ruhsatlandırmaya esas veriler sağlanıncaya kadar sorumlu kurum tarafından verilen kullanım izni.) DSÖ’nün Acil Kullanım İzni’ni alan aşılar ise Pfizer-BioNTech, AstraZeneca, Moderna, Johnson & Johnson ve Sinovac. Diğer aşılar için çalışmalar ve başvurular sürüyor.

Kaynakça

Kendi metninizi eklemek için buraya tıklayınız

0 cevaplar

Cevapla

Katkıda bulunmak ister misiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.